آرامگاه میر حیدر آملی یکی از آثار باستانی و مهم شهر آمل است که به دورهٔ سدهٔ ۹ هجری قمری بازمیگردد. این اثر تاریخی در محله چاکسر آمل واقع شده و در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۶۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. این بنا نه تنها بهخاطر معماری زیبا و محیط تاریخیاش مورد توجه قرار گرفته، بلکه به دلیل قرار گرفتن آرامگاه یکی از عارفان بزرگ شیعه، بهاء الدین سید حیدر بن علی بن حیدر، معروف به شیخ حیدر آملی یا میر حیدر آملی، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
تاریخچه
شیخ حیدر آملی، زاده سال ۷۲۰ هجری قمری در آمل و درگذشته در سال ۷۹۴، یکی از عارفان و مفسران برجسته شیعه دوازده امامی قرن هشتم بود. آرامگاه او در مکانی تاریخی با محیطی زیبا و حیاطی دلنشین قرار دارد که امروزه میزبان موزه شهدا نیز میباشد. این بنا نمونهای بارز از معماری آرامگاهسازی در ایران است و از زمان ساخت تاکنون چندین بار مرمت شده است.

کتیبه
کتیبه سنگی قبر که در آرامگاه قرار دارد، نشاندهنده مدفون بودن عارفی دیگر است که جد ابوالقاسم پسر ابوالمحاسن رویانی آملی بوده است، نه خود ابوالمحاسن رویانی که به دست اسماعیلیان کشته شد. همچنین، عالم دیگری به نام عزالدین آملی نیز در اینجا مدفون است و به همین دلیل این آرامگاه به سید سه تن مشهور است.
متن کتیبه سنگی قبر بدین شرح است: «بسم الله الرحمن الرحیم. لا اله الا الله. محمد رسولالله الملک لیله العزه لله الحمدلله هذه قبر الامام السعید القاضی القضاه تاج الدین فخرالاسلام. ابوالقاسم بن الامام الشهید فخر الاسلام ابوالمحاسن الرویانی آملی قدس الله الروحه»
بانی
اولین بانی این آرامگاه، سید بهاالدین عزالدین آملی بود که خود از عالمان زمان خود بود. این بنا در طول تاریخ چندین بار مرمت شده و همواره مورد توجه و احترام مردم و علاقمندان به تاریخ و عرفان بوده است.
نتیجهگیری
آرامگاه میر حیدر آملی یکی از نمادهای مهم تاریخی و فرهنگی آمل است که با زیبایی معماری و ارزش معنوی خود، جاذبهای برای گردشگران و علاقهمندان به تاریخ و عرفان به شمار میآید. بازدید از این آرامگاه، فرصتی برای شناخت بیشتر از تاریخ غنی و شخصیتهای برجسته دوران اسلامی ایران فراهم میآورد.

